Umowa na prąd w wynajmowanym mieszkaniu w 2024: kto ją podpisuje
Umowa na prąd w wynajmowanym mieszkaniu może być na właściciela albo na najemcę. Oba warianty są dopuszczalne. Tyle że od tego, kto jest stroną umowy ze sprzedawcą, zależy sporo: do kogo trafiają rachunki, kto składa oświadczenia i jak liczyć opłaty w najmie. A w styczniu 2024 pytanie nowego lokatora o przepisanie licznika ma jeszcze jeden wymiar, bo ceny energii dla gospodarstw domowych pozostają zamrożone, a limit zużycia jest związany z konkretnym odbiorcą. Niżej porównuję obie możliwości, tłumaczę, co zmienia mrożenie cen, i podaję listę rzeczy do załatwienia teraz.
Kto podpisuje umowę z dostawcą prądu przy najmie?
Może wynajmujący, może najemca. Przepisy nie narzucają jednego rozwiązania. Energia elektryczna należy do opłat niezależnych od właściciela (obok gazu, wody, odbioru ścieków i odpadów), co wynika z art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie praw lokatorów. Z kolei art. 9 ust. 5 i 6 tego aktu stanowi, że wynajmujący oprócz czynszu pobiera wyłącznie takie opłaty. I to tylko wtedy, gdy lokator nie ma umowy zawartej bezpośrednio z dostawcą.
Co z tego wynika w praktyce? Że wybór trzeba zapisać wprost w kontrakcie. Postanowienie o tym, kto odpowiada za energię i na jakich zasadach, powinno trafić do części opisującej media w umowie najmu. Bo inaczej któraś ze stron będzie się potem domyślać, a domysły w najmie kończą się zwykle sporem.
Umowa na właściciela kontra na najemcę - porównanie
W skrócie: umowa na właściciela daje mu kontrolę nad płatnościami, a umowa na najemcę przenosi rachunki i ryzyko zaległości na lokatora. Najlepiej widać to w zestawieniu.
| Kwestia | Umowa na właściciela | Umowa na najemcę |
|---|---|---|
| Kto dostaje rachunki | Wynajmujący | Lokator |
| Refaktura i rozliczenie | Koszt przenoszony na najemcę jako opłata niezależna | Brak - lokator płaci sprzedawcy sam |
| Limit zużycia z ceną zamrożoną | Przypisany do wynajmującego jako odbiorcy | Przypisany do najemcy jako odbiorcy |
| Ryzyko zaległości | Wobec sprzedawcy odpowiada właściciel | Wobec sprzedawcy odpowiada lokator |
| Koniec najmu | Bez formalności u sprzedawcy | Licznik trzeba przepisać z powrotem |
W pierwszym wariancie faktury przychodzą do wynajmującego, a on obciąża nimi lokatora. Lokator przestaje płacić? Dług wobec sprzedawcy i tak zostaje po stronie właściciela. W drugim najemca rozlicza się sam, więc wynajmujący nie pobiera żadnej opłaty za prąd. Coś za coś: po wyprowadzce musi zadbać o powrót umowy na siebie albo o jej przejęcie przez następną osobę.
Zamrożone ceny prądu 2024 a najem: co zmienia strona umowy?
Ceny z 2023 r. obowiązywały gospodarstwa domowe do 30 czerwca 2024 r., ale tylko w ramach limitu zużycia. A limit był przypisany do odbiorcy będącego stroną umowy. Tak stanowi ustawa z 7 grudnia 2023 r., według której limit w tym półroczu to połowa limitu rocznego.
Nadwyżka ponad ten próg jest rozliczana po cenie z taryfy lub umowy. I tu robi się ciekawie przy refakturze prądu na najemcę: wynajmujący przenosi rzeczywisty koszt z rachunku, więc lokator, który zużywa dużo energii, zapłaci częściowo po wyższej stawce.
Oświadczenia i wnioski wobec sprzedawcy składa wyłącznie ten, kto zawarł z nim umowę. Licznik na właścicielu? To on pilnuje formalności. Po przepisaniu obowiązek przechodzi na najemcę. A jak zmiana odbiorcy w trakcie półrocza wpłynie na limit? O to najlepiej zapytać swojego sprzedawcę, zanim cokolwiek się postanowi.
Jak rozliczać prąd, gdy licznik zostaje na właścicielu?
Wynajmujący obciąża najemcę kosztem energii jako opłatą niezależną, na podstawie rachunków od sprzedawcy i wskazań licznika. Gdy taka opłata rośnie, powinien przedstawić pisemne zestawienie z przyczyną podwyżki. To nie dobra wola, tylko wymóg z art. 9 ust. 2 ustawy chroniącej prawa lokatorów.
Sam sposób rozliczenia strony ustalają w umowie najmu. Najczęściej jest to comiesięczna zaliczka z okresowym wyrównaniem albo zwrot kwoty z każdego rachunku. Oba modele opisuje nasz przewodnik po rozliczeniach mediów. Faktury polecam trzymać razem z dokumentami lokalu, żeby w razie pytań po prostu pokazać je najemcy. No i sprawy sporne lub nietypowe (na przykład kilku lokatorów na jednym liczniku) lepiej skonsultować z prawnikiem.
Przepisanie licznika na najemcę - co zrobić w styczniu 2024?
Decyzję o przepisaniu licznika na najemcę najlepiej podjąć przed przekazaniem lokalu. I od razu spisać stan urządzenia. Kolejność jest taka:
- Ustal z lokatorem, kto będzie stroną umowy ze sprzedawcą.
- Zapisz wybrany wariant w umowie najmu.
- Spisz stan licznika z datą w protokole przekazania i podpiszcie go oboje.
- Zapytaj swojego sprzedawcę o wymagane dokumenty oraz o wpływ zmiany na limit zużycia.
- Ustal, jak umowa wróci na właściciela po zakończeniu najmu.
Stan licznika w protokole przekazania to punkt wyjścia do każdego późniejszego rozliczenia. Dlatego protokół zdawczo-odbiorczy mieszkania powinien zawierać odczyt, numer urządzenia i datę. A który wariant wybrać? Zwykle przesądza o tym długość najmu:
- Zostaw umowę na sobie, gdy najem jest krótki albo lokatorzy często się zmieniają - unikasz powtarzania formalności.
- Przepisz licznik, gdy najem ma trwać dłużej i chcesz odciąć ryzyko zaległości wobec sprzedawcy.
Protokół i rachunki dobrze trzymać w jednym miejscu. W Tenanto można je przechowywać jako dokumenty przypięte do lokalu, więc przy zmianie najemcy są pod ręką.
Czyli w sumie umowa na prąd w wynajmowanym mieszkaniu wymaga przede wszystkim jasnej decyzji i odpowiedniego zapisu w umowie najmu. Reszta (rozliczenia, oświadczenia, formalności na koniec) wynika już z tego, kogo sprzedawca traktuje jako odbiorcę.
Najczęstsze pytania
Tak, za zgodą i przy współpracy właściciela. Lokator staje się wtedy odbiorcą i sam odpowiada za płatności. Szczegóły formalne, w tym listę potrzebnych dokumentów, poda sprzedawca obsługujący dany lokal.
Nie powinien. Oprócz czynszu wynajmujący pobiera tylko opłaty niezależne od właściciela, czyli w tym przypadku koszt energii wynikający z rachunków. A gdy te opłaty rosną, przekazuje najemcy pisemne zestawienie z podaniem przyczyny.
Stan licznika wpisuje się do protokołu zdawczego, który zamyka rozliczenie z wyprowadzającym się lokatorem. Jeśli umowa była na najemcę, wraca na właściciela albo przechodzi na kolejną osobę. Tryb takiej zmiany najlepiej ustalić ze swoim sprzedawcą jeszcze przed dniem przekazania kluczy.
